Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Typ hier uw titel

Niet alleen een goed passend zadel, maar ook een goed passende singel is noodzakelijk voor een veilige zit.
  
Tekst: Lisa-Marie Bille / Foto’s: Ilja v.d. Kasteele
 
Het had de perfecte buitenrit kunnen worden: met de zon hoog aan de hemel en met het kwetterende geluid van de vogels op de achtergrond, rijden Janina en haar Haflinger Jacky ontspannen door het bos. Beiden genieten zichtbaar van de harmonieuze rust, totdat plotseling een harde knal klinkt. Jacky schrikt op, steigert en zet een paar passen zijwaarts. Daar is Janina niet op voorbereid. Zat ze net nog ontspannen, dromend in het zadel, het volgende moment kukelt ze van haar paard en belandt ze in het zand. Haar westernzadel is door haar val verschoven van de rug richting de buik van haar Hafliner. Jacky raakt in paniek en rent weg, in de richting van de openbare weg. Als dat maar goed afloopt…
 
Als je bovenstaande situatie leest, realiseer je je pas goed hoe belangrijk een goed bevestigd zadel is. Janina beseft zich dat ook goed. Wanneer ze na een flinke zoektocht haar paard ongedeerd heeft teruggevonden, gooit ze de singel resoluut in de vuilnisbak. Dit zal haar niet nog een keer overkomen! Vastbesloten gaat ze op zoek naar een zadelmaker bij haar in de buurt.
De zadelmaker maakt Janina meteen duidelijk dat niet alleen een goed passend zadel, maar ook een goed passende singel noodzakelijk is voor een veilige zit. De singel moet zijn vervaardigd uit hoogwaardig materiaal, moet goed onderhouden worden en dient regelmatig te worden gecontroleerd. De singel moet tenslotte iedere keer weer een behoorlijke prestatie leveren. Belangrijk is dat de singel goed past. Koop dus niet zomaar een singel omdat je deze toevallig mooi vindt of omdat de prijs je erg aanstaat! Een te korte singel schuurt namelijk tegen het ellebooggewricht van je paard, een te lange singel kan gevoelige beknellingen tussen sjabrak en gesp veroorzaken.
  
Een singel kan op verschillende manieren worden bevestigd, afhankelijk van de stijl die je rijdt. Een Engels veelzijdigheidszadel bijvoorbeeld heeft drie singelstoten, waarvan steeds de buitenste singelstoten met de singel worden verbonden. Dit zorgt voor veel stabiliteit. Een klassiek dressuurzadel heeft slechts twee singelstoten, die in een V-vorm aan de zadelboom worden bevestigd. Hiervoor worden meestal korte singels gebruikt, waarvan de gesp ongeveer zestig centimeter naar beneden, richting de paardenbuik wordt geplaatst. Nadeel hiervan is dat nasingelen vanuit het zadel erg moeilijk is, vaak wordt de singel bij het losrijden al veel te strak getrokken. Bovendien ontstaan er rond de gesp regelmatig druk- en schuurplekken. En dat is erg pijnlijk voor je paard.
Janina luistert aandachtig naar de adviezen van de zadelmaker: de V-vormige bevestiging van het klassieke dressuurzadel is volgens hem zeer geschikt voor wat dikkere paarden en pony’s, omdat hiermee wordt voorkomen dat de singel naar voren schuift. En eerlijk is eerlijk: Jacky heeft wat overtollige kilo’s op haar ribben. Volgens de zadelmaker is een zachte singel ook zeer geschikt, omdat deze de bewegingen van het paard niet hindert. Ook een singel die in de buurt van de ellebogen wat smaller is, behoort tot de mogelijkheden. Wat een keuzes!
  
Vreemde eend
De singel van een westernzadel heeft, in tegenstelling tot de hiervoor beschreven singels, geen singelstoten maar een aantal D-ringen waaraan de singel wordt vastgemaakt. Aan de rechterkant wordt de gesp vastgemaakt aan een vijf centimeter brede, leren of nylon riem (off-billet) en aan de linkerkant met een zogenaamde Tie strap. Het is belangrijk dat de bevestiging aan beide kanten van het zadel evenveel druk uitoefent en dat de gespen de vacht niet raken.
Om te voorkomen dat de singel drukt, zijn bredere riemen die de druk beter verdelen een aanrader, evenals singels met een omhulsel van lamsvacht. In het laatste geval is het belangrijk dat de naden van de hoezen niet op de vacht liggen! Een singel zit in principe vast genoeg wanneer de ruiter deze met zijn/haar eigen kracht niet verder aan kan trekken.
Hulpstukken waarmee de singel extra wordt aangetrokken, zijn niet aan te raden. Een te strakke singel blokkeert niet alleen de ademhaling van je paard, ook de bloed- en zuurstoftoevoer naar de spieren wordt hierdoor belemmert. Niet verwonderlijk dus dat een paard die te strak wordt aangesingeld vrees heeft voor het zadel!
Wanneer je na het rijden de afdruk van de singel op het paardenlichaam kunt zien, heb je de singel te strak aangetrokken. Een tip: zand, zweet of ander vuil dienen voor het opzadelen van de vacht te worden verwijderd, om te voorkomen dat de singel gaat knellen!
  
Voortuig
Naast de singel zijn er nog tal van andere accessoires verkrijgbaar om het zadel op zijn plek te houden. Een voortuig voorkomt dat het zadel naar achteren schuift, richting de staartinplant. Bijvoorbeeld tijdens het springen, wanneer er veel bagage aan het zadel hangt of wanneer je van plan bent een rit te maken door heuvelachtig gebied, kan een voortuig uitkomst bieden. Deze voorkomt namelijk dat het zadel onder de buik van het paard kan schuiven, zoals bij het ongeluk van Janina en Jacky gebeurde. Echter, een voortuig mag nooit gebruikt worden om een slecht zittend zadel op zijn plek te houden! Het voortuig dient aan weerskanten aan de singel te worden vastgemaakt en loopt voor de borst van het paard langs. Een riem die over de hals heen loopt, voorkomt dat het tuig kan afzakken.
Bij de bevestiging van een voortuig, is het van belang erop te letten dat de ademhaling van je paard niet wordt belemmerd. Zorg er daarom voor dat het verbindingspunt, waar de drie riemen bij elkaar komen, onder de halsaanzet ligt en ongeveer drie vingers speling heeft. De beweging van de schouders mag door het tuig niet worden belemmerd.
  
Veilige bagage
Bij ritten waarbij je veel bagage aan het zadel hebt hangen of bij cutting heeft een achterriem, of back cinch, al goede diensten bewezen. De achterriem voorkomt dat bij bijvoorbeeld cutting het zadel achter omhoog kiept, als het gevangen rund aan de zadelhoorn hangt. De back cinch wordt achter het zadel om de paardenbuik geleid. Let er op dat je de riem niet te strak aantrekt, het is geen extra singel!
Om de back cinch verbindingsriemen vast te maken, zijn westernzadels uitgerust met speciale verbindingsriemen die met het middendeel van de achterriem verbonden kunnen worden. Veel paarden moeten eerst even wennen aan de achterriem en kunnen in het begin dan ook kribbig reageren.
Janina heeft wel eens nagedacht over het gebruik van een staartriem, omdat Jacky de voor Haflingers kenmerkende lage schoft heeft. Een staartriem wordt vaak gebruikt om te voorkomen dat het zadel bij dikke paarden of bij paarden met een lage schoft verschuift. De zadelexpert vindt het gebruik van deze riemen echter omstreden: de riem oefent namelijk druk uit op de staartaanzet en de wervelkolom van het paard. Gevolg is dat het paard zijn rug omhoog drukt, het hoofd hoger optilt en verkrampt, een ongewenste situatie. Bovendien: de riem dient onder de staart te worden gelegd, een gevoelige plek. Bij het gebruik van een staartriem is het dan ook belangrijk dat de riem losjes wordt vastgemaakt. De riem mag absoluut niet schuren!
Naast staartriemen bestaan er ook voorriemen, om te voorkomen dat het zadel naar voren kan schuiven. Echter, wanneer het zadel naar voren schuift, ontstaat er druk op deze voorriem waardoor er rug- en schouderproblemen of vervelende schuurplekken kunnen ontstaan. Een ongewenste situatie, denkt Janina. De zadelmaker echter vindt dat Janina de voors en tegens eens goed tegen elkaar moet afwegen: een extra hulpmiddel kan de veiligheid van de ruiter in het zadel namelijk aanzienlijk vergroten. Echter, zoals al eerder gezegd kan geen enkel hulpmiddel een slecht passend zadel compenseren.
  
Populaire materialen
Koordsingels: laten lucht door en zijn bij voorkeur van perlon of katoen. Je hebt echter een ringbeschermer nodig om te voorkomen dat de ringen direct op de huid liggen. Leer: met het nodige onderhoud kan leer behoorlijk lang meegaan. Leer is echter weinig rekbaar en neemt maar weinig vocht op. Katoen: goed geschikt voor koordsingels, neemt vocht op en is ademend. Vilt: neemt vocht op, maar vilt moet regelmatig worden geborsteld en gewassen. Vilt heeft wel een lange levensduur en rolt niet bij de elleboog. Neopreen: is niet ademend, maar makkelijk schoon te houden. Het wordt echter niet door alle paarden verdragen en schuurt vaak. Singels met elastiek: zorgen voor een bepaalde vrijheid, maar ze worden snel broos of lubberen uit.
 
TIP
Annemarie van der Toorn: gaat je paard opeens bokken, steigeren of wil hij niet meer verder lopen? Laat hij dit gedrag meer en meer zien? Dan is de kans groot dat hij ergens last van heeft. Laat in deze gevallen altijd nakijken of je zadel nog goed past.