Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Gezonde voeding, tevreden paard

Ieder paard is uniek. Welke en hoeveel voeding een paard zou moeten krijgen, hangt onder andere af van zijn grootte, lichaamsbouw, ras, stofwisseling, leeftijd en zijn energiebehoefte. Laatstgenoemde is afhankelijk van de prestaties die het paard moet leveren.

Wanneer je paard op de juiste manier gevoed wordt, uit zich dit onder andere in een glanzende vacht, een goede hoefgroei en goede prestaties. De ribben van je paard mag je met het blote oog niet zien, maar je mag ze wel met je handen voelen. De mest van je paard moet rond zijn en licht openbreken, zodra de grond wordt geraakt.

Voldoende weidegang
In de natuur graast een paard zo’n veertien tot zestien uur per dag. Hij eet voornamelijk energiearme, vezelrijke grassen en kruiden. Het continue kauwgedrag zorgt ervoor dat de spijsvertering van het paard op volle toeren draait. In tegenstelling tot hun voorouders, lopen gedomesticeerde paarden gemiddeld maar zo’n zes tot acht uur buiten.

In vers voorjaarsgras is het fructaangehalte hoog. Het is dan ook niet verstandig om je paard 24 uur per dag in de weide te laten lopen, tenzij de weides energiearme grassen bevatten. Als paardenbezitter moet je op zoek naar een alternatief. Omdat we onze paarden maar een of twee keer per dag voeren, ligt hun spijsvertering voor het grootste deel van de dag stil. Een ongewenste situatie.

Het is voor een paard van groot belang dat hij voldoende kauwbewegingen kan maken, hierdoor wordt namelijk de speekselproductie – en daarmee ook de spijsvertering – op gang gebracht. Bovendien is wetenschappelijk aangetoond dat kauwen stressverlagend werkt. Het is daarom aan te raden om je paard meerdere keren – liefst zo’n acht keer per dag kleinere hoeveelheden voedsel aan te bieden. Beter nog is het om je paard 24 uur per dag de beschikking te geven over een baal hooi van goede kwaliteit. Goed hooi is vrij van stof en schimmels.
Is je paard allergisch voor hooi? Dan is kuilvoer een goed alternatief. Voor paarden op leeftijd die geen hooi meer kunnen kauwen, zijn hooicobs een goede optie.

Verteringsproces
Paarden zijn echte grazers. Ze maken deel uit van de groep herbivoren (planteneters), net als bijvoorbeeld olifanten, giraffen en schildpadden.
De vertering van voedsel begint in de paardenmond, waar door het kauwen grassen en brokken worden vermalen. Het verpulverde voedsel vermengt zich met het speeksel, waarna het mengsel via de slokdarm koers zet naar de maag. De maag van een paard is – in verhouding tot de rest van zijn lichaam – relatief klein, met een maaginhoud van zo’n twaalf tot veertien liter. Dit komt doordat het paard van nature gewend is steeds kleine hoeveelheden voedsel te eten, in plaats van een keer een bak vol. In de maag vindt de vertering plaats. Ziekteverwekkers worden gedood door het maagzuur.

Uit onderzoek is gebleken dat het verteringsproces in de maag razendsnel gaat. Binnen twaalf uur nadat het paard heeft gegeten, is het voedsel al vanuit de maag onderweg naar de driedelige, dunne darm, waar het voedsel wordt afgebroken. Voedingsstoffen als koolhydraten, eiwitten, vitaminen en mineralen worden opgenomen door de darmwand. Dit proces neemt zo’n dertig tot negentig minuten in beslag. Koolhydraten worden omgezet naar suikers – die het paard de nodige energie geven. En ook vetten worden gedeeltelijk omgezet naar energie. Eiwitten worden afgebroken tot aminozuren.

Via de alvleesklier en de galblaas worden verteringssappen aan de voedselbrei toegevoegd. Het voedselrestant wordt via de blinde darm – waar het gistingsproces plaatsvindt – en de dikke darm weggevoerd. In de dikke darm worden onder andere water en zouten aan het mengsel onttrokken. Het overblijfsel wordt getransporteerd naar de endeldarm, naar de mestopslag.

De kracht van ruwvoer
Een paard kan niet zonder ruwvoer. De vezels in ruwvoer zijn noodzakelijk om de werking van de darmen in gang te houden. Daarnaast kan een uitgebreide ruwvoervoorziening een hoop problemen voorkomen, waaronder koliek. En ruwvoer is nog lekker ook! Het is raadzaam om het grootste deel van de paardenvoeding uit ruwvoer te laten bestaan, bijvoorbeeld uit hooi of kuilvoer.
Voor het kauwen van een kilo ruwvoer hebben paarden een minuut of veertig nodig. In vergelijking: een kilo krachtvoer wordt in tien minuten naar binnen geschrokt. Hierdoor kan het maag-darmstelsel van het paard overbelast raken. Voer krachtvoer – als je dit toch wilt geven – daarom in hele kleine porties!

TIP van Annemarie van der Toorn:
Wist je dat een paard in verhouding bijna drie keer zoveel speeksel aanmaakt bij een kg ruwvoer (hooi) als bij een kg krachtvoer (bix)?