Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Veilig grazen zorgt voor meer weideplezier

Het zonnetje schijnt. Eindelijk kan je paard weer heerlijk dollen in de lenteweide. Of toch niet? Bij paarden die te zwaar zijn of last hebben van hoefbevangenheid is juist het begin van het weideseizoen een lastige periode. Graaskorven zorgen ervoor dat de paarden niet teveel gras kunnen eten.

Tekst: Aline Müller / Foto’s: Green Guard, IMAGO, Ilja v.d. Kasteele, Privat, www.slawik.com, Tierfotoagentur.de


Het gras is groen en sappig, maar helaas moeilijk bereikbaar. Zonder dat vreemde ding om zijn neus en mond zou Karino nu zijn buik lekker vol kunnen eten met vers gras van de lenteweide. Maar omdat de Haflinger ruin verleden jaar regelmatig last had van hoefbevangenheid en bovendien eerder te zwaar was, had zijn eigenaresse voorzorgsmaatregelen getroffen. Karino mocht alleen nog met een eetremmer de wei in. Zijn eigenaresse dacht dat dit dé oplossing was, maar de werkelijkheid zag er anders uit. Een terugblik: het aanpassen van de korf liet de ruin nog rustig toe. De volgende dag was hij echter vastbesloten om er vanaf te komen: hij wilde dat lastige ding liefst zo snel mogelijk kwijtraken en had nogal wat trucs in petto. Elke keer als Sandra Meyer haar paard naar binnen wilde halen, hing de graaskorf los aan het halster of lag hij in het gras. De oplossing die ze bedacht had, was niet ongevaarlijk. Enerzijds had ze geen controle meer over het eetgedrag van haar paard en anderzijds bestond het gevaar dat het paard ergens aan zou blijven hangen, bijvoorbeeld aan een omheining. Of dat hij met een hoef in de korf verstrikt zou raken.

Neem geen risico
Onze expert Conny Röhm is docente voor paardenvoeding en beveelt aan om een veiligheidshalster te gebruiken en het paard op de weide regelmatig te controleren. Er zijn ook speciale halsters die het afschudden van de graaskorf bemoeilijken, zoals het Greenguard halster. "Mocht het paard er toch in slagen de halster af te schudden, dan heeft hij misschien te kleine oren of zeer dichte manen. In deze gevallen helpt het om een zogenaamde ‘bridle path’ in een gedeelte van de manen te scheren, dus de manen in de nek tot ongeveer drie centimeter in te korten”, aldus Conny Röhm. "Sommige mensen vlechten de voorlok van het paard ook in de halster in. Ik ben er geen voorstander van, want als het paard blijft hangen, trekt hij deze haren mee uit.”
Karino kreeg een speciaal halster en zijn pogingen om zich te bevrijden, behoren nu tot het verleden. De graaskorf moet niet alleen goed bevestigd zijn, hij mag ook niet schuren of op de neus of mond drukken. De korf moet ook regelmatig (onze expert beveelt minstens eenmaal per week) zorgvuldig worden schoongemaakt en met een goed middel worden ontsmet.
De vorm van het hoofd en de mond verschilt van paard tot paard. In gespecialiseerde zaken vind je een ruime keuze aan korven: korven met onderin een gat, traliekorven en korven van kunststof die op een schoonmaakemmer lijken. "Alle modellen hebben voor- en nadelen. Uiteindelijk hangt de keuze af van het paard, want er bestaan nauwelijks studies over de kwaliteit van deze korven”, zegt Conny Röhm. Het is wel belangrijk dat de lucht kan circuleren. "In plastickorven (in de vorm van een emmer) moeten meer gaten zitten. De gevlochten korven zijn meestal gemaakt van soepel materiaal, dat ook voor riemen wordt gebruikt. De modellen van Greenguard zijn van flexibele kunststof.” Af en toe zie je ook eigen constructies – die helaas niet altijd goed zijn voor het paard.

In de handel worden de termen muilkorf en eetremmer vaak synoniem gebruikt, hoewel het duidelijk om verschillende dingen gaat. Met een muilkorf kan een paard helemaal niet eten. Dit is bijvoorbeeld voor een operatie belangrijk of om een paard te verdoven. Anders zou de verdoving in combinatie met de voedselopname slokdarmverstopping kunnen veroorzaken. Een muilkorf is dus eerder een zinvol hulpmiddel in de stalapotheek.

Communicatieproblemen
Bij het gebruik van een eetremmer wordt de voedselopname alleen beperkt. Maar helaas wordt dan ook de mimiek van de paarden duidelijk beperkt. De mond en neus zijn belangrijk voor de communicatie met andere paarden. In sommige gevallen bedekt een graaskorf deze delen van het hoofd volledig. Dit kan communicatieproblemen veroorzaken en in een kudde ook de strikte rangorde beïnvloeden. "Als het paard vanwege de korf te weinig eet en constant honger heeft, kan dit ook leiden tot gedragsafwijking”, legt onze expert uit. Daarom is het belangrijk dat je je realiseert dat een korf geen duurzame oplossing is. "Zo’n korf is geen voorwerp voor elke dag, hij dient alleen een beperkte tijd te worden gebruikt om de voedselopname te verminderen.” Met een graaskorf kan het gebeuren dat het paard te weinig ruwe vezels eet en zijn tanden ongunstig slijten. Ook het selectieve eten is dan beperkt. Het paard kan gras, hooi en stro eten. Maar planten met lange of houtachtige stelen eten wordt wel moeilijker. "Daardoor kan het aantal kauwbewegingen verminderen en dus ook de speekselvloed. Dit hangt echter af van het paard en zijn levensomgeving.” Volgens Conny Röhm mag een paard een muilkorf maximaal twaalf uur lang dragen. "Vijf tot zes uren zijn gewoonlijk lang genoeg.”

In beweging blijven

De weidetijd en de beweging van het paard moeten worden aangepast. Want het heeft geen zin om enerzijds een graaskorf te gebruiken en het paard de overige uren vrije toegang tot gras, hooi etc. te geven. "Daardoor zou hij alleen zijn eetgedrag veranderen”, aldus de expert. Over het algemeen zal het paard dan wel minder voedsel eten, maar geen honger lijden.
Ook de combinatie graaskorf en hooinet is af te raden. Je kunt beter de situatie analyseren: hoe beweegt mijn paard? Komt hij regelmatig aan de grens van zijn belastbaarheid? Hoe wordt mijn paard gevoerd? Hoeveel voedsel heeft hij volgens zijn energieverbruik nodig? Hoe wordt hij gehouden en kan dat misschien veranderen?
Sandra Meyer heeft een voedselexpert geraadpleegd die de behoefte van Karino heeft berekend en samen met haar een voedsel- en trainingsplan heeft opgesteld. "Als een paard te zwaar is, kan het zinvol zijn om hem duidelijk meer te laten werken”, zegt Conny Röhm. Veel paarden krijgen alleen in de vrije tijd van hun ruiter beweging en moeten niet echt werken. Ook bij Karino was dat zo. Meestal stonden gezellige tochtjes door het terrein op zijn trainingsplan. Bovendien mocht hij vanaf het voorjaar de hele dag met een kudde in de wei. De paarden werden regelmatig verplaatst naar afgebakende stukjes van de wei waar het gras weer was bijgegroeid. Daarnaast kreeg de Haflinger ruin krachtvoer en kreeg hij elke dag een portie wortels of appels van zijn eigenaresse. Af en toe kreeg hij een droog broodje en soms ook iets lekkers: dus teveel calorieën.

Nieuwe houding aannemen

"Ik moest anders gaan denken en heb verleden jaar besloten Karino in een actiefstal te zetten”, zegt zijn eigenaresse. "Hij moet daar de hele dag in stap bewegen om bij de voeder- en drinkplaatsen te geraken. De hoeveelheid voer wordt via een chip aan zijn halsband geregeld. Zo kan ik samen met de eigenaresse van de stal en de voedselexpert de hoeveelheid voedsel aanpassen, mocht dat nodig zijn.” In het voorjaar, in het begin van de graastijd, staat Karino alleen een bepaald aantal uren met een eetremmer in de wei. En hij heeft nu een trainingsprogramma dat hem goed bezighoudt. Uiteraard wordt dan de graaskorf afgedaan. "Het is ongelooflijk, maar af en toe kom je ruiters tegen die hun paarden met een graaskorf berijden. Dat is volkomen onzinnig”, waarschuwt onze expert.

Denk goed na over het gehele management
Wie het gebruik van een graaskorf voor zijn paard van de hand wijst, kan, vooral wat betreft gezondheidsproblemen zoals hoefbevangenheid, een expert raadplegen. Meestal moet, zoals in het geval van Karino, het hele management worden veranderd. Maar juist het begin van de weidetijd is vaak een lastige tijd, want die tijd in het voorjaar verdient bijzondere aandacht. Helaas gebeurt het steeds weer dat de eerste weidegang en de overvloed aan gras te luchtig worden opgevat.
Een evenwicht vinden tussen voldoende beweging (vrij en onder het zadel), sociale contacten en de hoeveelheid voer die voldoet aan de behoefte van het paard is heel belangrijk. En soms betekent dit: desnoods veranderen van gewoonte om het nieuwe seizoen gezond te beginnen.

Onze expert
Conny Röhm biedt in heel Europa, ter plaatse, merkonafhankelijke voedingsadviezen voor sport- en vrijetijdspaarden. De docente voor paardenvoedsel en expert op het gebied van het voeren van paarden doceerde aan de Hogeschool Van Hall Larenstein. Zij studeerde onder andere paardenwetenschappen en bedrijfsvoering in Nederland en Engeland.