Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Krasse knarren

ROS verzamelde tien tips om je oude paard zo lang mogelijk gezond en fit te houden.
 
1 Welke invloed heeft de vachtwisseling op het functioneren van een oud paard?
Huid en haar zijn de spiegel van de gezondheid van een paard, maar je ziet er ook het voortschrijden van de leeftijd aan. Jonge paarden hebben een glanzende, gladde vacht en zitten ‘lekker in hun vel’. Hoe ouder het paard, hoe dikker zijn vacht wordt. Zowel in de lente als in de herfst vindt de vachtwisseling plaats en dat is een fikse inspanning voor een oud paardenlichaam. Bij de meeste oudere paarden duurt de vachtwisseling dan ook langer dan bij jongere paarden. Sommige oudjes verliezen hun wintervacht zelfs helemaal niet. Bij oudere dieren heeft het lichaam een verhoogde behoefte aan mineralen- en voedingsstoffen. Daardoor kan de hoefgroei afnemen. Ook neemt de weerstand af en ontstaat bijvoorbeeld een verhoogde gevoeligheid voor parasieten. De vachtwisseling kan worden geactiveerd met massages of voedingssupplementen. Ook homeopathische  middelen kunnen worden gegeven.
 
2 ‘Eenzaam en alleen’ of samen met een gezellige buurman?
Hebben oudere paarden een weidepartner nodig?

Dan is de tijd aangebroken dat het hoogst in rang staande paard door een jonger paard van zijn plek wordt verdreven. Oudere paarden die uit de kudde worden gestoten, hebben het zwaar. Vaak worden ze door andere paarden aangevallen en zijn ze bang. Natuurlijk hebben de oudjes ook behoefte aan gezelschap, maar hun vriendjes moeten wel zorgvuldig worden uitgekozen, zodat elk dier in alle rust kan eten, uitrusten en bijtanken. Een paard afgezonderd houden is alleen dan noodzakelijk als het paard lichamelijk of psychisch in een zeer slechte conditie verkeert.
 
3 De tanden verraden de leeftijd
Als de gebitswisseling is voltooid, kun je de leeftijd van je paard aan de hand van de inkervingen in de kauwvlaktes van de snijtanden bepalen. Deze slijten jaarlijks ongeveer twee millimeter. Na drie jaar zijn deze in de onderkaak verdwenen en na zes jaar die in de bovenkaak. De hoek waarin de snijtanden ten opzichte van elkaar staan, wordt steeds spitser. Bovendien kun je aan de vorm van het gebit de leeftijd van het paard inschatten. Deze verandert in de loop van zijn leven van dwars ovaal naar overlangs ovaal.
 
4 Dag en nacht buiten: ideaal voor oude paarden?
Max heeft zijn hele leven in een kudde doorgebracht. Nu is hij 26 jaar en staat ‘s nachts op stal. "Oude paarden hebben last van extreme kou of van nat en guur weer”, vertelt de eigenaresse van Max. En ze heeft helemaal gelijk. Als het oude paard gezond is en het weer is droog en fris, dan mag hij gerust naar buiten. Maar wanneer het buiten vochtig en klam is, is dit slecht voor zijn gewrichten en botten. Het verhevigt reumatische klachten en artritis. Het paard zit niet lekker in zijn vacht. Bovendien heeft een ouder paard meer energie nodig om het warmteverlies te kunnen compenseren, hij moet dus in verhouding meer eten. Bij weidegang moeten de paarden voldoende worden bijgevoerd. Maar ook de zomermaanden kunnen voor een oud paard een beproeving zijn. Als de vachtwisseling niet meer zo soepel verloopt, heeft een senior echt last van de hitte. Dan kan scheren verbetering geven. Max geniet in de buitenstal van zijn nachtrust. Zo kan hij voldoende energie opdoen voor de volgende dag.
 
5 Oude mensen dragen gehoorapparaten, maar hoe veranderen de zintuigen van het paard?

Naarmate het paard ouder wordt, nemen de prestaties steeds meer af. Dat geldt ook voor zijn ogen en oren. Als een paard slechter ziet of slechter hoort, heeft dat gevolgen voor zijn dagelijks functioneren. Hij kan sneller schrikken bij het horen van onbekende geluiden of hij kan bepaalde voorwerpen of situaties niet meer goed inschatten. Is dit voorwerp gevaarlijk of ongevaarlijk? Zijn ogen hebben meer moeite om zich aan te passen op de verandering van licht naar donker en hij hoort hoge tonen steeds minder. De eigenaar moet daarom de oren en ogen van het paard regelmatig door de dierenarts laten controleren, minstens een keer per jaar. Zo kun je mogelijk ziektes op tijd herkennen en laten behandelen. Je kunt een heleboel ouderdomsverschijnselen weliswaar niet voorkomen, maar wel vertragen.
 
6 Mag je een oudere merrie nog laten dekken?
Veel eigenaren van merries vragen zich af of zij met de merrie als zij straks oud is, nog wel kunnen fokken. Welke risico’s zijn verbonden aan de zwangerschap, bij de geboorte en het opfokken van een veulen als mama al op leeftijd is? Belangrijk voor het fokken met een oude merrie is in elk geval de zekerheid dat zij in een goede algemene gezondheid verkeert. Of zij dan geschikt is om nog een veulen te krijgen, moet besproken worden met een ervaren dierenarts. Het is onverantwoord om een merrie te laten dekken als zij zwak is en geen reserves meer heeft of ingrijpende schade heeft aan haar bewegingsapparaat. Dat geldt ook als zij belast is met erfelijke ziektes of duidelijke gedragsstoornissen of opvallende karakterzwakheden heeft.
 
7 Niet elke slaap is verkwikkend.
Wat voor soort ontspanning heeft een oud paardenlichaam nodig?

Behalve eten en drinken is ook slapen een basisbehoefte van het lichaam. Slaap is nodig voor herstel. Het centrale zenuwstelsel werkt tijdens de slaap maar mondjesmaat, net als sommige organen. Paarden kennen drie soorten rust. Ze slapen staand, liggend op hun buik of op hun zij. Een echte ontspannende diepe slaap is alleen mogelijk in zijligging, maar… oudere paarden kunnen alleen slapen als ze zich volledig veilig voelen. Zij durven bijna niet meer te liggen, omdat ze bang zijn dat ze in gevaarlijke situatie terechtkomen en niet of niet snel genoeg op kunnen staan. Voor deze oudere paarden is een veilige sociale omgeving nodig. Soms is het nodig om zo’n oud paard in een (buiten)stal op te sluiten, om hem zich veilig genoeg te laten voelen voor de diepe slaapfase die tussen middernacht en in de vroege ochtend optreedt.
 
8 Hebben paarden angst om ouder te worden?
Oudere paarden hebben precies in de gaten dat hun lichaam achteruitgaat. Hun lichaamsfuncties gaan achteruit en hun actieradius wordt kleiner, ze zijn minder snel. In het wild zouden ze hun vijanden niet meer op tijd kunnen opmerken en dus niet op tijd kunnen vluchten. Daarom mijden oudere paarden gevaarlijke situaties of vluchten zij als een kip zonder kop. Dan helpt maar een ding: de rust bewaren.
 
9 Kun je oude paarden beter lekker warm indekken of niet?
Paarden hebben het niet koud, aldus sommige experts. En dat klopt, maar dat geldt alleen als het paard helemaal gezond en in de bloei van zijn leven is. Als je oudere paarden bekijkt, zie je vaak in plaats van de dichte beschermende wintervacht zogenaamde draadharen. Die zien er weliswaar knuffelig warm en pluizig uit, maar ze bieden geen bescherming tegen kou. Vooral oudere paarden bereiken wat betreft de thermoregulatie vaak hun grenzen als het buiten ijskoud is. Als het bovenste deel van de oren koud aanvoelt of als de achterbenen trillen, heeft je paard het echt koud. Je moet altijd oude en zieke paarden tegen afkoeling beschermen. Dat geldt vooral bij nat en guur weer. Dan is een deken uiterst zinvol. Als het paard ‘s nachts op stal blijft, is een lichte deken voldoende. In een open stal mag het gerust een dikke thermodeken zijn. Goed gevoerde dekens met een impregnerende bovenlaag van gewaxte katoen zijn ook praktisch. Want oudere paarden kunnen vanwege het verminderde vetweefsel en het slinken van de spieren minder goed warmte opslaan.
 
10 Ouderdom geeft rust, maar hoe gaan oudere paarden om met stress?
Stress is een afweerreactie van het lichaam op veranderde omstandigheden. Stress kan ook optreden bij oudere paarden. Zo leidt bijvoorbeeld overbelasting net zo goed tot overproductie van stresshormonen als onderbelasting. Vooral als een paard aan de kant wordt gezet en zich nutteloos gaat voelen, kan dat het geval zijn. Bij kortstondige stress kun je de symptomen duidelijk zien. Het paard wordt onrustig en druk, roept naar soortgenoten en zweet. Stress kan al na enkele dagen chronisch worden. Het dier trekt zich terug, wordt apathisch en verliest gewicht. Het kan zover gaan dat het paard zijn voer zelfs weigert. Dat is heel slecht voor het immuunsysteem. Andere oorzaken voor stress zijn ziekte, pijn of klimatologische prikkels.