Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Groente en fruit: overdaad schaadt!

Veel paardenbezitters weten niet dat paarden dol zijn op groenten en fruit. En dat terwijl dit heel gezonde tussendoortjes zijn! Maar welke groente- en fruitsoorten zijn gezond? En welke niet?

We vinden het allemaal leuk om ons paard een keer wat extra’s te geven. Groente en fruit zijn hiervoor uitstekend geschikt, al is het belangrijk dat je fruit voert met mate. Fruit bevat namelijk veel suikers. Zeker bij paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid of zomereczeem, kan een overdaad aan fruit schadelijk zijn. Maar ook groenten kunnen voor problemen zorgen. Onrijpe peulen, zaden en gekiemde bonen zijn bijvoorbeeld giftig. Voer je paard dan ook geen rauwe bonen. Het eten van grote hoeveelheden ui, sjalotjes, bieslook, prei of knoflook kan leiden tot koorts, buikloop, nierontstekingen, ontstekingen in het maag-darmstelsel of bloedarmoede.
Mag je paard dan helemaal geen ui-achtige gewassen eten? Jawel hoor. Knoflook in een beperkte dosering – bijvoorbeeld als poeder of olie – draagt bij aan een goede weerstand, een gezonde huid, gezonde luchtwegen en een goede bloedsomloop. Bovendien is de lucht van knoflook ideaal geschikt om insecten op afstand te houden.Ook koolsoorten zoals bloemkool, boerenkool, witte kool en spruitjes zijn – wanneer je ze in grote hoeveelheden aanbiedt – giftig. De stengels en bladeren van tomaten kun je beter ook niet voeren.

Appels, peren, perziken en abrikozen. We zijn er dol op. Ook onze paarden zien fruit als een heerlijk tussendoortje. Echter is het niet verstandig om vruchten in hun geheel aan onze paarden te geven. De pitten in de vruchten kunnen namelijk gevaarlijk zijn, zeker als je ze in grote hoeveelheden voert. Gelukkig beseffen onze paarden dat zelf ook. Veel paarden hebben de handigheid om – met hun tong – de pitten uit de vrucht te ‘wippen’. Maar het is natuurlijk veiliger als wij de vruchten van tevoren schoonmaken.

Vitamines
Veel eigenaren geven hun paard vitamines voor de verbetering van de weerstand. Bij de vitamines wordt onderscheid gemaakt tussen vetoplosbare vitamines (A, D, E en K) die belangrijk zijn voor de opbouw van weefselstructuren en de in water oplosbare vitamines (B en C) die bijdragen aan de stofwisseling.
Vitamine A zorgt voor extra weerstand en verhoogt de vruchtbaarheid van je paard. Daarnaast is vitamine A goed voor de ogen, botten, tanden en het huid- en hoornweefsel. Vitamine A helpt met de groei van paarden.
Wortels bevatten extra veel Beta Coratine, wat door het lichaam kan worden omgevormd tot vitamine A, wat vooral in de winter een welkome aanvulling is. Wanneer je je paard een tot twee kilo wortelen per dag aanbiedt, geef je ruim voldoende.
Wanneer je paard brokken krijgt, heeft hij geen extra vitamine A nodig. Wanneer je alleen hooi of granen voert is een preparaat met vitamine A raadzaam. Een overdaad aan vitamine A kan vergiftiging (hypervitamynose A) opleveren. Kenmerken van deze ‘luxeziekte’ zijn: pijn in de botten, droge slijmvliezen, beengebreken en een schilferachtige huid.
Calcium (vitamine D) is goed voor de botten. Onder invloed van de zon maakt de huid zelf vitamine D aan. Deze vitamine zorgt ervoor dat het lichaam calcium opneemt. De vitamine helpt ook bij de opname van mineralen en zorgt voor de juiste calcium- en fosforverhouding in het bloed. Via zijn eigen productie en via brok, levertraan en zongedroogd hooi krijgt het paard voldoende vitamine D binnen. Wanneer je paard in de winter minder in de wei komt, kun je hem wat levertraan geven.
Vitamine E zorgt voor een goede bloedsomloop, beschermt de cellen tegen gifstoffen en zorgt voor een goede spierfunctie. Ook is deze vitamine van belang voor de vruchtbaarheid van je paard. Het helpt tevens herstellen na grote inspanning. De vitamine zit onder andere in tarwekiemolie, maïsolie, sojaolie en zonnebloemolie.

Voldoende weidegang
Een paard dat dagelijks vers ruwvoer krijgt of in de wei loopt, krijgt genoeg vitamine E binnen. Wie niet over weidemogelijkheden beschikt, doet er goed aan zijn paard wat extra’s te geven, bijvoorbeeld in de vorm van een schep muesli.
Een tekort aan vitamine K is bijna niet mogelijk. Het paard maakt deze vitamine namelijk zelf aan in zijn dikke darm. Alleen na stress, ziekte, dracht of zware arbeid kan het nodig zijn om deze vitamine aan te vullen.
De vitamines B1, 2, 3, 6 en 12 vinden we terug in granen en vers groenvoer. Ze helpen bij het opnemen en omzetten van koolhydraten, eiwitten en vet. Een tekort aan deze vitamines kan leiden tot gewichtsafname, vermoeidheid en een verminderde werklust. Je paard heeft ook moeite om zich te herstellen na zware arbeid. Sportpaarden kunnen daarom ook wel wat extra van deze vitamines gebruiken.
Je paard maakt zelf vitamine C aan. Het is belangrijk voor de aanmaak, het onderhoud en het herstel van botten en bindweefsel. Bijvoeren is niet noodzakelijk, hooguit bij jonge paarden die last hebben van veel stress. Je hoeft niet bang te zijn voor een overdaad aan vitamine C, je paard plast het overschot vanzelf weer uit.

Wil je je paard extra vitamines geven, dan kun je deze het best via natuurlijke producten aanbieden. Haver is – ondanks de slechte reputatie – zeer geschikt als paardenvoer omdat het veel vitamines bevat en daarnaast licht verteerbaar is.

Tip van Annemarie van der Toorn:
In tegenstelling tot ons verteringssysteem is het voor een paard juist niet goed om afwisselend te eten. Om een goede darmflora in stand te houden, is het verstandig om de voeding ongewijzigd te laten en veranderingen heel geleidelijk door te voeren, om problemen zoals diarree te voorkomen.

Fijnproevers
Paarden zijn echte fijnproevers. Ze eten lang niet alles wat ze voorgeschoteld krijgen. Een medicijn verstopt in een appel vinden ze direct en zullen ze echt niet opeten.

Doe mij maar een banaan!
Onderzoekers van de universiteit van Southampton hebben de smaakvoorkeuren van paarden onderzocht. Ze boden in totaal vijftien aroma’s aan de proefpaarden aan, die ze hadden vermengd met hun gewone voer. Het resultaat van verrassend. Op de eerste plaats van de favoriete smaken eindigden banaan en fenegriekzaadjes, het hoofdbestanddeel van kerrie, gevolgd door de smaken kers, rozemarijn en oregano. De wortel eindigde – verrassend – buiten de top vijf.