Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Zomereczeem: wat jeukt dat!

Steeds meer paarden kampen met zomereczeem (ofwel: staart- en maneneczeem). De paarden uiten deze aandoening door veel te krabben en schuren. Alles om die ellendige jeuk te lijf te gaan! Met een passende behandeling kunnen de symptomen aanzienlijk worden verlicht. Maar dan moet wel eerst de juiste diagnose worden gesteld. En dat is nog niet zo makkelijk. Er zijn veel verschillende oorzaken voor jeuk bij paarden in de zomer en het is dus erg moeilijk om aan te tonen waar het paard precies op reageert. Goede tests om zomereczeem vast te stellen, zijn er niet….

Tekst: Lieke van Zuilekom / Foto: www.shutterstock.com


Paarden die last hebben van zomereczeem, reageren allergisch op het speeksel dat door muggen tijdens het steken wordt afgegeven. De symptomen zijn vooral zichtbaar rondom de manenkam, de staartaanzet, het kruis, de schoft, het hoofd en onder de buik. In het begin zie je alleen maar verdikkingen onder de huid, die tot drie centimeter groot kunnen zijn. Na korte tijd zie je dat je paard jeuk heeft en onrustig wordt. Daar waar de mug steekt, wil het paard alleen maar schuren. De huid gaat door het constante schuren kapot en de wond is ontvankelijk voor bacteriën en schimmels. In de herfst of op het moment dat het paard weer op stal komt, worden de symptomen minder, maar het duurt wel tot acht weken voor de wond volledig is genezen.

De muggen
Een aantal factoren die van invloed zijn op de gevoeligheid van je paard, zijn de erfelijke aanleg van het paard, de voeding die hij krijgt en zijn algemene conditie. En natuurlijk speelt ook de frequentie waarmee hij aan de Culicoïdes muggen wordt blootgesteld, een belangrijke rol.
Culicoïdes muggen zijn steekmuggen. In de volksmond worden ze ook wel knutten of kriebelmuggen genoemd. In Nederland en België komen meer dan honderd verschillende soorten van deze muggen voor. En in heel Europa leven meer dan zevenhonderd verschillende soorten! Culicoïdes muggen zijn, met een lengte van één tot drie millimeter, kleiner dan de muggen die mensen steken. Ze kunnen echter voorkomen in enorme zwermen. In een gunstig gebied en bij goede weersomstandigheden, kunnen op een hectare land wel 24 miljoen exemplaren worden aangetroffen! De muggen zijn vooral actief in de schemering en dan met name bij vochtig, warm en windstil weer.
Anders dan gedacht kunnen niet alleen IJslanders zomereczeem krijgen. Ook andere robuuste rassen, zoals de Fjord en de Haflinger zijn gevoelig voor deze huidaandoening. Het seizoen waarin paarden de meeste hinder ondervinden, loopt van maart tot oktober. Dan zijn de muggen het meest actief.

Symptoombestrijding
Helaas is het, ondanks intensief onderzoek, artsen nog niet gelukt om zomereczeem te genezen. Bij paarden die kampen met de aandoening, nemen de klachten ieder jaar toe. Tenzij ze de juiste symptoombestrijding krijgen.Alvorens je begint met de symptoombestrijding, dien je te onderzoeken of je paard daadwerkelijk last heeft van zomereczeem. Een mogelijk test hiervoor is de hypersensibiliteitstest, waarbij wordt onderzocht of er allergenen aanwezig zijn in het paardenlichaam. Daarnaast kan door de test de mate van de allergische reactie worden beoordeeld en kunnen vrije allergeen-specifieke antilichamen in het bloed worden opgespoord, door middel van een simpele bloedtest. Hiervoor wordt een kleine hoeveelheid van een bepaald allergeen in de vooraf geschoren huid ingebracht en wordt de reactie van het paard meerdere dagen in de gaten gehouden. Een alternatief voor deze test is de patchtest, waarbij de allergenen op de huid worden geplakt.

Als de diagnose zomereczeem is vastgesteld, is het raadzaam om je paard zo min mogelijk in aanraking te laten komen met muggen. Contact met muggen op warme, benauwde zomeravonden is echt uit den boze! Om te voorkomen dat muggen jouw paard lastigvallen, kun je ervoor kiezen om je paard een goed passende eczeemdeken te laten dragen, indien nodig met een hals- en hoofdgedeelte. Ook kun je insecticiden of – de natuurlijke variant – met azijn en water vermengde Weegbree gebruiken om lastige muggen op afstand te houden. Omdat muggen niet houden van de geur van vettige stoffen, kunnen ook tea tree olie of bijvoorbeeld Nivea crème verlichting bieden.