Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Heeft jouw paard pijn in zijn voet?

Gisteren was er nog niets aan de hand, vandaag staat je paard met één been omhoog en wil hij dat been helemaal niet meer belasten. Je hebt geen idee niet wat er gebeurd kan zijn. Aan de buitenkant van het been is niets te zien, geen wond, geen bloed en geen zwelling. Je paard is niet gevallen of gestruikeld maar is zo uit de stal gekomen. Koud afspuiten helpt helemaal niets en als je paard loopt, zet hij zijn voet amper op de grond. Bij belasting trekt hij paard zijn voet gelijk weer omhoog. Wat is er aan de hand?
  
Tekst en foto’s: Drs. E.L.G. Hermens
  
Als de dierenarts wil uitzoeken wat de oorzaak van een probleem is, benadert hij dat via een differentiële diagnose. Alle mogelijke oorzaken van een probleem worden op een rijtje gezet en door onderzoek worden de opties die niet passen weggestreept. Als na eenvoudig lichamelijk onderzoek nog maar één mogelijke oorzaak of diagnose mogelijk lijkt, is dat natuurlijk heel mooi. We noemen dat de waarschijnlijkheidsdiagnose, want helemaal zeker ben je natuurlijk nooit. Maar als er na onderzoek nog meerdere mogelijkheden overblijven, is vervolgonderzoek nodig. Dan worden er bijvoorbeeld röntgenfoto’s gemaakt, een punctie van een gewricht gedaan, plaatselijk verdovende injecties gegeven om te zien waar de pijn precies zit, et cetera. Hopelijk blijft er dan uiteindelijk nog maar één mogelijkheid over. Een dierenarts zal alle lijstjes van mogelijkheden in zijn hoofd nalopen om tot een diagnose te komen. Maar toch zal ook een ervaren dierenarts, trainer of hoefsmid fouten kunnen maken als hij of zij teveel naar een diagnose toewerkt in plaats van open te staan voor alle mogelijke oorzaken en daartussen te differentiëren.
  
Mogelijke oorzaken
Terug naar ons paard dat plotseling met één been omhoog staat: natuurlijk zou het been gebroken kunnen zijn, maar het paard is zo van stal gekomen en het been ziet er verder normaal uit. Bij voorzichtige manipulatie is er geen crepitatie of pijn op te wekken. Crepitatie is het wat schurende geluid dat botstukken kunnen maken die langs elkaar bewegen na een botbreuk. Gelukkig hebben we dat bij ons paard niet waargenomen. Gaat het om een zeer ernstige peesblessure, misschien? Er zit geen zwelling of warme plek aan het been. En bij het drukken op de pezen is het paard niet pijnlijk. Eventueel kan er een ontsteking in een gewricht zijn ontstaan. Maar de gewrichten zijn niet overvuld en bij het buigen van de gewrichten reageert het paard ook niet pijnlijk. Als het paard pas beslagen is, zou een drukkende hoefnagel de oorzaak van de pijn kunnen zijn. Maar dit paard heeft helemaal geen ijzers onder… eventueel kan het in een spijker of schroef hebben getrapt, maar onder de hoef is hiervan niets te zien.
  
Oorzaak bevestigd
Tot nu toe weten we nog steeds niet wat er aan de hand kan zijn maar gelukkig is er nog een mogelijke oorzaak op het lijstje over: de zoolzweer. We kunnen proberen om deze waarschijnlijkheidsdiagnose te bevestigen. Hoewel de hoef warm aanvoelt zegt dat lang niet alles. Maar als we met een daarvoor speciaal gemaakte visiteertang op de hoef en de zool drukken, vergaat het paard van de pijn. Hoewel we op ons lijstje ook nog een beetje rekening houden met een breuk in het hoefbeen, lijkt de zoolzweer erg waarschijnlijk. Bij zorgvuldig knijpen in de voet blijkt er een plek te zijn waar het paard extra pijnlijk reageert. Als we daar met een hoefrenet de zool verdunnen, zien we een verkleuring van het hoorn. Bij dieper snijden loopt er plotseling wat vieze, waterige en stinkende pus uit een klein gat, diep in de hoef. De diagnose zoolzweer is wel bevestigd. De opening wordt iets groter gemaakt en doordat de druk van de ontsteking onder de zool weg is, zal het paard het been weer beter gaan belasten. Het krijgt een nat verband, liefst ook nog een extra injectie tegen tetanus. Naar verwachting zal het paard weer snel opknappen.
  
Zoolzweer
Bij een zoolzweer zijn er bacteriën onder de hoef terecht gekomen, bijvoorbeeld door lang op een natte en vieze vloer staan, waardoor het hoorn wat poreus is geworden. Deze bacteriën veroorzaken in de weefsels onder de hoef een ontsteking. Omdat de ontsteking opgesloten zit onder de hoef kan de pus nergens heen. Dit is voor het paard extreem pijnlijk.
  
Differentiaal diagnose ernstige pijn in ondervoet
- Botbreuk of fissuur (botscheur)
- Peesblessure
- Artritis (gewrichtsontsteking)
- Vernageling (drukking van hoefnagel)
- Nageltred (scherp voorwerp in zool)
- Fractuur hoefbeen (breuk van het hoefbeen)
- Zoolzweer (ontsteking van de hoeflederhuid)