Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Is jouw paard in topconditie?

Om maar met de deur in huis te vallen: veel paarden in Nederland en België. hebben een slechte conditie. Na een paar rondjes door de bak zijn ze buiten adem en staan ze te zweten alsof ze al uren bezig zijn. Wat zijn nu de belangrijkste factoren voor een goede conditie?

Tekst en foto’s: Drs. E.L.G. Hermens


Hart
Ook bij de conditie van het paard speelt het hart een belangrijke rol. De gemiddelde hartslag in rust ligt tussen 25 en veertig slagen per minuut, maar dat kan bij inspanning enorm toenemen tot wel 220 hartslagen per minuut. Ook kan het hart bij inspanning per hartslag meer bloed pompen. Hierdoor kan het, bijvoorbeeld bij een Cross-Country proef van twaalf minuten, wel meer dan 5000 liter bloed verplaatsen.


Bloed
In het bloed zitten de rode bloedlichaampjes, die verantwoordelijk zijn voor het transporteren van zuurstof naar de spieren. Rode bloedlichaampjes zijn daardoor erg belangrijk voor de conditie van het paard. Hoe meer zuurstof er door de spieren verbrand kan worden, des te beter ze kunnen werken.
Niet alleen hebben paarden in verhouding veel rode bloedlichaampjes, bij inspanning komen er uit de milt nog extra bloedlichaampjes vrij. Hierdoor neemt de mogelijkheid om zuurstof te transporteren nog eens flink toe, een wielrenner in de Tour de France zou er jaloers op zijn.


Longen
Zuurstof wordt opgenomen in de longen. En hoewel de longen van het paard enorm groot zijn, blijken ze toch vaak de beperkende factor voor de conditie van het paard. Ze kunnen zich namelijk niet aanpassen zoals het hart of de bloedsomloop. Gezonde longen zijn dus van groot belang. Zorg er daarom altijd voor dat de stal stofvrij is en zorg voor veel frisse lucht. Vraag geen inspanning van het paard als de luchtwegen niet in goede conditie zijn.


Spieren
Bij een ongetraind paard zal ongeveer veertig procent van het lichaamsgewicht uit spieren bestaan, bij een fi t paard is dat al snel vijftig procent. Als de spieren goed getraind zijn, neemt het aantal bloedvaten in de spieren toe. Daardoor kan bij inspanning zuurstof en voedsel beter naar de spieren worden gebracht en kunnen afvalstoffen beter worden afgevoerd.
Als er erg veel inspanning geleverd moet worden in een korte tijd, ontstaat er melkzuur in de spieren. Bij paarden die in goede conditie verkeren, wordt dit melkzuur snel afgevoerd. Een half uur na de inspanning kan het melkzuur al verwerkt zijn, met minder spierpijn als gevolg.


Soorten conditie
Er zijn veel soorten conditie. Elke vorm van inspanning vereist een ander soort conditie en ook zullen bij verschillende soorten sport telkens andere delen van het paardenlichaam worden getraind.


Sprint
Bij een kortdurende krachtinspanning zal vooral de extra capaciteit van het hart en de bloedvaten van belang zijn. De hartslag loopt in korte tijd enorm op en er ontstaat veel melkzuur. Het renpaard Silent Witness was een van de snelste sprinters ooit, het paard liep de duizend meter in minder dan 56 seconden.


Springen
Bij springpaarden en ook bij polopaarden is niet alleen de explosieve kracht van de sprint van belang maar ook aan de soepelheid van de pezen en banden worden hoge eisen gesteld.


Endurance
Bij endurance is vooral het uithoudingsvermogen van belang. De hartslag mag niet te hoog oplopen en de longen moeten voldoende zuurstof naar de spieren kunnen brengen. Wist je overigens dat een Nederlandse amazone, Harmke Westervelt, wereldrecordhouder is met de hoogste gemiddelde snelheid ooit op 120 kilometer?


Dressuur
Voor dressuur zijn geen explosiviteit of extreem uithoudingsvermogen nodig. Wel moet het paard soepel zijn, takt hebben en de spieren moeten vooral getraind worden om onder constante spanning te kunnen functioneren.


Eventing
De allrounders van de paardensport. Ze wisselen dressuur, langere inspanningen en springen af. De basisconditie van deze paarden moet dan ook erg goed zijn.


Dé conditie bestaat niet
Zoals je ziet, bestaat dé conditie eigenlijk niet. Elke vorm van inspanning vereist zijn eigen soort conditie. Maar wat vaak verkeerd wordt gedaan bij training is je te beperken tot je eigen soort sport of oefening. Voor het opbouwen van een goede conditie kun je het best alle soorten sport een beetje mengen. Af en toe sprinten, af en toe lange stukken rijden en dressuur en springoefeningen afwisselen. Hierdoor zal de basisconditie op alle vlakken toenemen en kan het paard in zijn eigen tak van sport nog beter in conditie komen.