Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Waarom gaapt mijn paard?

Paarden gapen om andere redenen dan wij mensen. Wij gapen omdat we moe zijn, omdat we meer zuurstof nodig hebben. Paarden echter kunnen ook gapen wanneer ze een massage krijgen en volledig ontspannen zijn, wanneer ze ergens van schrikken, als ze heel nerveus zijn of soms zelfs als ze pijn hebben.

Tekst: Lieke van Zuilekom / Foto: www.shutterstock.com


Een goede massage is een zeer gebruikelijke en effectieve manier om de spieren van je paard te ontspannen. Soms duurt het even voordat je paard zich aan je ‘overgeeft’, maar zodra hij ontspant, uit hij dit door zachter uit zijn ogen te kijken, door te knipperen met zijn ogen, door langzaam te kauwen, door in te dutten of door te gapen.Jonge paarden gapen vaker dan oudere paarden. Dit komt doordat jonge paarden niet alleen gapen wanneer ze ontspannen zijn, maar ook wanneer ze nieuwe indrukken moeten verwerken.

Stress
Zoals gezegd is gapen niet altijd een positief signaal van je paard. Je paard kan namelijk ook gapen wanneer hij last heeft van stress. Wanneer je paard een snelle, oppervlakkige ademhaling heeft en een hoge hartslag, wanneer hij veel zweet, snel geïrriteerd is en dun en waterig mest, dan is het raadzaam om eens een uitgebreide check te doen van zijn lichaam en geest, maar zeker ook van de manier waarop je hem houdt. Stress kan door allerlei factoren worden veroorzaakt. Misschien heeft je paard ergens pijn? Of misschien voelt hij zich verloren omdat hij te jong bij zijn moeder is weggehaald. Is hij te jong ingereden? Moet hij te eenzijdig werk doen? Kan hij geen lichamelijk contact maken met soortgenoten? Komt hij te weinig buiten? Of misschien mist hij zijn maatje, die onlangs is verhuisd of helaas is overleden? Allemaal factoren die bij je paard stress kunnen veroorzaken. Ga op zoek naar de oorzaak van de stress en schakel zo nodig een specialist in!

Maagzweer
Paarden die een maagzweer hebben, uiten dit vaak door koliekachtige verschijnselen, door luchtzuigen, door boos gedrag bij het aansingelen, door een verminderde eetlust, door te knarsen met hun tanden én door veelvuldig te gapen. Wanneer je het vermoeden hebt dat jouw paard een maagzweer heeft, kun je je dierenarts vragen om een gastroscopie te maken. De dierenarts onderzoekt de maag van je paard dan met een speciale camera.Een maagzweer komt vaker voor dan je denkt. Uit Engels onderzoek is gebleken dat maar liefst zestig procent (!) van de sportpaarden in zijn leven wel eens te maken krijgt met een maagzweer. En zo’n maagzweer kan behoorlijk pijn doen.In de meeste gevallen kan een maagzweer met medicatie worden verholpen. Alleen als de maagzweer zo ernstig is dat er een scheur in de maagwand is ontstaan, is behandeling bijna onmogelijk. Het paard moet dan geopereerd worden om de buik te spoelen en alle maaginhoud uit de buikholte te verwijderen. Maar helaas is dit, door het grote volume van de buik, bijna niet mogelijk. Het paard zal daarom in de meeste gevallen worden geëuthanaseerd.

Paardenhorzel
Maagbeschadigingen bij je paard kunnen veroorzaakt worden door de paardenhorzel, een vlieg die vanaf mei, maar vooral tussen augustus en oktober voor de nodige onrust kan zorgen. De vlieg legt zijn eitjes op de vacht van je paard, met name op zijn onderbenen. Door aan zijn benen te likken, slikt het paard deze eitjes in, waarna ze in zijn maag terechtkomen. Hier kunnen ze tot meer dan een half jaar aanwezig blijven, totdat ze via de mest zijn lichaam weer verlaten en zich vervolgens ontpoppen tot nieuwe horzel. Dan begint de cyclus weer van voren af aan.De larven van de paardenhorzel kunnen maagbeschadigingen en vermagering bij je paard veroorzaken. Symptomen waaraan je een besmetting door de paardenhorzel herkent, zijn een verminderde eetlust en – je raadt het al – veelvuldig gapen.

Besmetting door giftige planten

Giftige planten zorgen regelmatig voor gezondheidsproblemen bij paarden en soms zelfs tot de dood (!). Zorg daarom dat je paard niet van giftige planten kan eten, door je weide schoon te houden. In Nederlandse en Belgische weides komen veel verschillende planten voor die giftig zijn voor je paard, waaronder Jacobskruiskruid, Bastaardklaver en Buxus. Maar zeker ook buiten zijn weide kan je paard worden verleid door giftige planten.
Ga je vaak buitenrijden? Let dan onder andere op de Heermoes, Adelaarsvaren, Acacia, Bitterzoet, Berenklauw, Brem en Waterscheerling. Deze planten komen regelmatig voor in bermen, sloten en op akkers. Helaas heb je niet altijd direct door dat je paard van een giftige plant heeft gesnoept. Schakel daarom de dierenarts in als je paard ineens erg vermagert, sloom wordt en veel gaapt. Maar ook als hij gele slijmvliezen krijgt, als hij last krijgt van verlammingsverschijnselen of wanneer hij ongecoördineerde bewegingen maakt.
Maar weest gerust. Ondanks de imposante lijst giftige planten, zal je paard zichzelf niet zo snel vergiftigen. Het gebeurt zelden dat hij een hap neemt van een giftige plant.

Waar je wel op moet letten, is de kwaliteit van je hooi. Het kan namelijk gebeuren dat giftige planten in het hooi terechtkomen. Koop daarom je hooi altijd bij een erkend fouragebedrijf. En controleer het hooi ook af en toe. Veel giftige planten verliezen hun kenmerkende geur en smaak door verdroging. Paarden herkennen de plant dan niet meer als giftig en eten het nietsvermoedend op, met alle gevolgen van dien. Vermoed jij dat je paard van een giftige plant heeft gegeten? Speel dan altijd op zeker en neem contact op met je dierenarts.

TIP van Annemarie van der Toorn:
Inderdaad kan je paard gaan geeuwen door stress. Je ziet het ook gebeuren als paarden vermoeid raken in de training. Hier hebben we het dan meer over mentale dan lichamelijke vermoeidheid.