Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Op eigen benen

Veel paarden zijn geneigd hun stalmaatje te volgen. Tijdens een buitenrit bijvoorbeeld vertrouwen zij volledig op hun ervaren vriend. Maar neem je hen alleen mee op pad, dan zijn deze paarden ineens heel onzeker. Hoe geef je deze paarden vertrouwen, zodat ze ook zonder hun vriendje met je op pad willen?

Tekst en foto’s: Ilja van de Kasteele


Met zijn gehinnik overstemt Loisel elke fanfare. Jasmin, de eigenaresse van deze leuke ruin, zou het liefst haar oren dichthouden. Maar ze heeft het te druk met het onder controle houden van haar paard. Want elke keer als Loisel zijn geliefde merrie Sneeuwvlokje achter moet laten op stal, uit de 28-jarige ruin luidkeels zijn vertwijfeling. En dat niet alleen, hij gebruikt al zijn kracht om bij zijn stalmaatje te kunnen blijven. Met of zonder ruiter, dat maakt hem niet uit. Tot nu toe kon Jasmin hem met flink wat teugelgeweld tegenhouden, maar ze moet hier steeds harder voor werken. Inmiddels durft ze niet meer in haar eentje een buitenrit te maken. Loisel heeft hun ‘gevecht’ gewonnen.
Zonder twijfel is Loisel een grote klever. Zo noem je paarden die zich – desnoods met geweld – verzetten tegen een (tijdelijke) scheiding van hun beste stalmaatje. Dit gedrag is typisch kuddediergedrag, het veulen leert al vroeg om altijd in de buurt van zijn moeder te blijven. Dit gedrag brengt het veulen later mee in zijn kudde, want een kuddedier is alleen veilig als hij bij de rest van de groep staat. Een solistisch kuddedier heeft amper kans om te overleven. Het gaat dan ook tegen de natuur van het paard in als wij hem uit de wei halen en alleen met hem op pad gaan, de rest van de kudde achterlatend.

Fobieën overwinnen
Een paard dat zo heftig reageert als Loisel, heeft vaak een trauma opgelopen. Zo kan bijvoorbeeld een fobie voor scheiding zijn ontstaan omdat hij als veulen te vroeg gespeend werd of omdat hij al te vaak is verhuisd. Meestal is slechts de angst voor het alleen zijn de oorzaak van het kleven. En die angst is te wijten aan fouten in de basisopleiding. In het geval van Loisel komen daar nog lichamelijke problemen bij. Loisel ziet niet goed, waardoor hij zijn omgeving maar beperkt waarneemt. Zijn vriendin Sneeuwvlokje, die hij al twintig jaar kent, is voor hem de enige betrouwbare steun en toeverlaat.
Ongeacht wat de oorzaak is voor het kleven, je mag een paard niet zomaar uit zijn vertrouwde omgeving weghalen of hem zo maar twee uur lang zonder zijn vriendjes, waar hij zich veilig bij voelt, buiten rijden. Maak in plaats daarvan kleinere stapjes. "Rijd samen met een rustig paard op een grasveld, zo dicht mogelijk in de buurt van de stal”, adviseert paardentrainer Peter Stuhlmann. "Rijd naast elkaar en maak dan allebei een volte in tegengestelde richting. Zo leert de klever dat hij weliswaar van zijn soortgenoot wordt gescheiden, maar dat deze ook relatief snel weer terugkomt. Op die manier krijgt hij geen kans om gestrest te raken. Je kunt de grootte van de voltes steeds uitbouwen, maar let er op dat de afstand niet te snel te groot wordt. Dat geeft je paard alleen maar meer stress. Immers, als je dan weer terugrijdt, voelt hij zich in zijn gedrag bevestigd.”

Zelfstandig
De volgende stap is om in tegenovergestelde richting langs elkaar heen te rijden en net als hierboven beschreven een volte te rijden. Als je paard ook dan rustig blijft, neem je hem mee op een buitenrit waarbij jullie de afstand tussen de paarden steeds groter maken. Rijd bijvoorbeeld in tegengestelde richting om een veld heen en kies dan bij een kruispunt voor een andere weg (die even verderop weer uitkomt op de hoofdroute). Zo wordt je paard rustiger en meer ontspannen.

TIP van Annemarie van der Toorn:
Verlatingsangst, het graag bij andere paarden willen blijven, kan soms tot gevaarlijke situaties leiden. Ga zorgvuldig te werk. Neem het paard kort weg van zijn veilige omgeving en keer weer snel terug. Blijf dit herhalen. Bouw de tijd dat je weg bent langzaam maar zeker op. Ga vervolgens vlakbij wat oefeningen doen die misschien een beetje spannend zijn. Dan moet hij zich focussen. Maak in het begin de tijd dat je daar mee bezig bent niet te lang, maar bouw voorzichtig op.

Rondjes draaien
Doe deze oefening samen met een andere ruiter, liefst op een groot grasveld. Rijd voltes in tegenovergestelde richting. Je paard wordt weliswaar steeds van zijn vriend gescheiden, maar hij leert ook dat die vriend steeds weer terugkomt en dat deze tijdelijke scheiding niet erg is. Maak de cirkel steeds groter. Het is belangrijk dat je paard bij deze oefening niet gestrest raakt. Blijf steeds rustig, maar wel consequent. Als je met grondwerk vooraf je leidinggevende kwaliteiten al hebt bewezen, voelt je paard zich nog veiliger bij jou.