Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Herstel je leiderschap

Iedereen kent ze wel: de paarden en pony’s die niet echt populair zijn bij de manegeruiter. Ze staken, bokken, willen niet sturen… Kortom je bent echt een uurtje aan het overleven en hard aan het werken op deze paarden, in plaats dat je aan je techniek kunt werken en kunt genieten van de samenwerking.
  
Tekst: Annemarie van der Toorn / Foto: Diana Bloemdal, Imadia
  
Ook op de manege waar Shelley Kuipers reed, stond zo’n paard: de Haflinger Obelix. Obelix wist iedere les zulke capriolen uit te halen, dat zijn ruiters steeds weer in het zand eindigden. Er werden steeds grotere en handigere meiden op zijn rug gezet, maar de een na de ander zag de bakbodem van erg dichtbij… Natuurlijk verstoorde hij de les behoorlijk en je begrijpt dat er dan ook vaak voor werd gekozen om hem maar op stal te zetten, als er weer eens iemand af was gevallen. Hier was dan vaak nog wel wat te eten te vinden en het duurde dan ook niet lang of Obelix had het spelletje prima begrepen: bokken, ruiter eraf en naar stal om te eten. Geef hem eens ongelijk! Na de les kwam er dan vaak nog iemand langs die hem in de paddock gooide en flink met de zweep achter hem aan holde, zodat hij even kon bokken en rennen.
 
Het gedrag van Obelix werd gedurende deze periode steeds moeilijker, met geen mogelijkheid kon je hem meer losgooien, zonder dat hij zijn begeleider begon aan te vallen. Ook longeren was inmiddels een gevaarlijke opgave geworden, omdat hij daar hetzelfde aanvallende gedrag liet zien en tijdens het rijden vertoonde hij nog steeds dezelfde capriolen. De manege besloot vijf jaar geleden om Obelix te verkopen aan Shelley, de enige manegeruiter die er wel op bleef zitten. Toen zij het paard thuis kreeg, is ze met hulp van anderen gaan proberen om hem te longeren, maar dit was eigenlijk niet te doen. En eigenlijk was Shelley ook wel erg bang geworden van Obelix.
  
Kennismaking
Voor haar opleiding kwam Shelley bij ons op stal terecht voor een stageperiode. Ze vertelde ons over haar paard en het gedrag dat hij vertoonde met losgooien en longeren en voegde daar aan toe dat ze dit dan ook maar niet meer deed om ongelukken te voorkomen. Regelmatig hebben we op ons centrum een cursus waarin we samen met de studenten aan de slag gaan met het oplossen en in de toekomst voorkomen van dit soort problemen. Shelley besloot deel te nemen met haar paard, zodat we eens konden zien tegen welke problemen zij aanliep met Obelix. Het gedrag was inmiddels zo erg geworden, dat ze het echt niet meer durfde en echt weigerde, zelfs met ons, om haar pony te longeren voor de fotoreportage.
Karel Bauer, de trainer van ons centrum, besloot eens te kijken wat Obelix deed wanneer hij hem aan een lijn longeerde, want dit is ook wat Shelley thuis met hem probeerde. En dat werd maar al te snel duidelijk… na twee rondjes netjes aan de longeerlijn te hebben gelopen draaide hij zijn hoofd de andere kant op en vertrok hij in flink tempo naar de andere kant van de bak. Na het paard weer opgevist te hebben, probeerde Karel het opnieuw, maar dit moest hij bekopen met twee achterhoeven die rakelings langs zijn hoofd zeilden. Het probleem wat Shelley ons had beschreven was dus absoluut niet overdreven. En laten we eerlijk zijn, er is geen houden aan als zo’n Haflinger echt aan de kletter gaat!
  
Dubbele lijnen
Longeren met een enkele lijn is om meerdere redenen wat ons betreft niet ideaal en voor dit paard is dat het zeker niet. Je hebt eigenlijk maar weinig controle over tempo en richting en dat wist Obelix maar al te goed! Tijd dus voor een andere aanpak. We zijn begonnen om Obelix te longeren aan de dubbele lijnen. Op die manier konden we hem makkelijker sturen, stoppen en het tempo controleren dan aan een enkele lijn.
De eerste paar keer hebben we dit ook in de roundpen gedaan, zodat het voor hem makkelijker was om netjes een rondje te lopen in plaats van in een grote buitenbak. Dit ging stukken beter dan aan een enkele lijn. Obelix ging nu in ieder geval niet meer de hele bak door, met degene die hem longeerde skiënd achter hem aan. We lieten hem zien dat wij zijn vier benen konden sturen en zo een stuk leiderschap terugbrengen. Het deed hem zichtbaar goed. Wel kon hij nog steeds behoorlijk fel reageren als hij in zijn ogen genoeg had gewerkt en hij was dan ook niet bang om zijn achterbenen te gebruiken.
Een bijkomend signaal was dat hij niet blij werd van een longeerzweep, welke veel mensen gebruiken om het paard tijdens het longeren voorwaarts te houden. Obelix liet zien dat hij hier al voldoende (negatieve) ervaringen mee had gehad. Om de situatie voor hem te veranderen, gingen we aan de slag met een stok met wapperend plastic. Een prima, maar eigenlijk noodzakelijk hulpmiddel als je werkt met een paard dat niet voorwaarts wil of wil aanvallen.
 
In de training is het belangrijk dat je positief gedrag zo makkelijk mogelijk maakt en het negatieve gedrag zo moeilijk mogelijk. Obelix had dit systeem snel in de gaten en gedroeg zich eigenlijk na een paar keer longeren in de roundpen zo goed dat het tijd was voor de volgende stap. Shelley heeft thuis geen roundpen dus ook in de grote buitenbak moet Obelix goed te longeren zijn. Gelukkig bleek Obelix echt iets te hebben geleerd, want ook in de buitenbak hoefden we niet meer achter hem aan te skiën en liet hij zich keuring door een obstakelparcours van balken en pionnen sturen.
  
Vaak ontstaan problemen ongemerkt. Het is een opeenstapeling van kleine gebeurtenissen en reacties. Belangrijk is dat je altijd beseft dat veiligheid voor jou en je paard het belangrijkst is en dat het krijgen van leiderschap van essentieel belang is, samen met het begrijpen wat je paard nodig heeft om positief gedrag te laten zien.