Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

Ontwikkel je rijgevoel

Alice Zijlstra-Hijmering is al lang geen onbekende meer in de westernsport. Met haar Welshkruising Jolene’s Joy heeft ze al mooie overwinningen behaald in onder andere de rubrieken Horsemanship, Trail, Versatile, Showmanship at halter en Pleasure. En sinds kort is deze cowgirl ook western- én Centered Riding instructrice. De redactie van ROS zocht haar op.

Alice Zijlstra Hijmering is ruim tien jaar geleden begonnen met westernrijden. "Daarvoor heb ik gesprongen, dressuur gereden, gemend, ik heb aan eventing gedaan, ik heb jachten gereden en ik ben zelfs een tijdje jockey geweest”, vertelt ze. "Maar helaas ben ik een keer tijdens een cross achterover geklapt met een paard. Toen heb ik mijn rug geblesseerd, waardoor springen en dressuurrijden bijna niet meer te doen waren. Al na een half uurtje intensief rijden kon ik bijna niet meer lopen. Gelukkig maakte ik toen kennis met de westernsport, waarin de gangen vlakker zijn.”Aanvankelijk heeft Alice niet de ambitie om wedstrijden te gaan rijden. "Ik had op dat moment ook geen paard waarmee dit kon. Ik was bijrijdster van het paard van vrienden en had sinds kort een eigen paardje, een Welshkruising van tien maanden oud waarmee ik regelmatig ging wandelen. Toen Jolene twee jaar oud was, ben ik met haar verhuisd naar Leusden, waar we naast wandelen en grondwerk begonnen zijn met Showmanship at halter. En dat ging zo leuk… Toen Jolene ruim drie jaar was, zijn we begonnen met rijden. Een jaar later hebben we onze eerste wedstrijd gereden. En de tweede. Daarna kwam de jury naar ons toe, omdat we alle disciplines waarin we gestart waren – Horsemanship en Pleasure – hadden gewonnen. Ze wilden ons niet meer bij de beginners zien. Toen hebben we de overstap gemaakt naar de amateurklasse.”

Gouden combinatie
Tijdens hun eerste NK worden Alice en Jolene gelijk kampioen Horsemanship én allround kampioen. Een jaar later winnen ze in de rubrieken Horsemanship en Westernriding. Het volgende NK levert gouden medailles op in Horsemanship, Westernriding en Trail en zilver in de Versatile rubriek. Tijdens hun laatste NK  volgt goud in Horsemanship, Trail, Westernriding, Versatile en Showmanship at halter en winnen ze de NSBA Pro Hunter. Alice: "Inmiddels rijden we geen Pleasure meer samen, hier heeft Jolene namelijk geen plezier in. In deze rubriek word je beoordeeld op het gangenwerk en het frame, dus de verzameling van het paard. Omdat Jolene een lage halsimplant heeft, is het voor haar redelijk makkelijk om haar hals horizontaal te houden, maar als Wesh heeft ze natuurlijk wel knie-actie. En dat ziet de jury liever niet. Door training en speciaal beslag heb ik de gangen van Jolene wel iets vlakker gekregen, maar op een gegeven moment houdt het natuurlijk op. Daar kwam bij dat Jolene de Pleasure erg saai vond. Ze deed de oefeningen braaf hoor, maar ondertussen speelde ze wel met haar kinketting of liep ze met haar tong te klieren. Daarom heb ik op een gegeven moment de Pleasure vaarwel gezegd en ben ik hunteronderdelen met haar gaan rijden bij de NSBA. Dat bleek een schot in de roos. Jolene is nu helemaal gelukkig en blij.”
 
Soepeler en in balans
"Doordat ik ben gestart met westernrijden, ben ik ook beter dressuur gaan rijden”, vertelt Alice. "Ik heb namelijk geleerd om veel meer met mijn houding en zit te doen. Een winst voor mijn dressuur. Want ook in de westernsport wordt gedressuurd, hoor. Ik gebruik dressuuroefeningen om mijn paard soepeler te maken en meer in balans te krijgen. Ik rijd oefeningen zoals schouder binnenwaarts, travers, wijken en appuyeren. Het verschil is alleen dat ik met mijn westernkennis soms tot andere oplossingen kom. Als een paard niet reageert op mijn been, dan corrigeer ik hem niet door de hulp nog duidelijker te geven of door een zweep toe te voegen. Ik neem hem dan terug op de cirkel en doe bijvoorbeeld een heupoefening. Dan druk ik de heup eruit van het been waar het paard vanaf moet. Doet hij dat goed? Dan rijd ik hem weer rechtdoor en probeer ik de oefening nogmaals.”Alice is heel stellig: "Als je iets vraagt aan je paard en je krijgt niet de gewenste reactie, dan heb je de vraag verkeerd gesteld. Dan moet je de vraag anders formuleren. Hierin schuilt een uitdaging, maar dat maakt het rijden juist zo leuk. Ieder paard is uniek. Dus niet iedere methode werkt op ieder paard. Om me heen zie ik weleens paarden waarbij linksom een oefening anders gecommuniceerd moet worden dan rechtsom. Ook paarden hebben twee hersenhelften. Niet alles wordt aan beide kanten op dezelfde manier verwerkt. Dat vergeten mensen soms.”
 
Centered Riding
"Ik ben mening dat je niet alleen moet kijken naar hoe het paard loopt, maar dat de houding van de ruiter minstens zo belangrijk is”, gaat Alice verder. "Toen ik de Centered Riding opleiding volgde, werd deze mening alleen maar bevestigd. Centered Riding heeft voor een deel te maken met fysiotherapie. Mensen die deze opleidingen verzorgen, zijn vaak zelf fysiotherapeut of hebben Feldenkrais gedaan. Zij kennen niet alleen de bewegingsleer van het paard, maar ook van de mens. Binnen Centered Riding leer je om veel met je zit te communiceren. Zo geef je signalen aan je paard, zonder dat een buitenstaander ziet dat je iets doet. En dat is geweldig leuk om te zien. Er zijn topruiters, zoals Edward Gal, die dit tot in de puntjes beheersen. Zodra hij gaat strekken, zie je Edward zijn liezen openen. En dan zie je het paard onder hem echt naar voren gaan. Sluit hij zijn liezen, dan komt zijn paard weer terug. Prachtig.”Door thuis op een bal zitoefeningen te doen, zonder je paard, word je volgens Alice als ruiter bewuster van je zit. En van wat het paard onder je moet voelen. "Wanneer je je hiervan bewust bent, hoef je niet meer zo druk met je armen en benen te zwaaien. Dan komt de verfijning. Heel veel mensen ‘schreeuwen’ tegen hun paard door de weinig genuanceerde bewegingen die ze maken en de overdreven hulpen die ze geven. Maar als je fluistert, dan kom je er ook. Misschien wel mooier.”
 
Rijgevoel ontwikkelen
"Op dit moment begeleid ik een stuk of zes ruiters, maar ik hoop dit in de toekomst te kunnen uitbreiden”, vertelt Alice. "Ik begin altijd met uitgebreid instappen. Want een goede warming-up is ontzettend belangrijk. Daarna start ik met één de basisoefeningen. Gaat dit goed, dan volgen de wat moeilijkere oefeningen, zoals slangenvoltes en oefeningen met balkjes.”Alice begeleid op dit moment vooral ruiters en amazones die angstig zijn. "Ik ben niet iemand die haar leerlingen pusht om de grenzen op te zoeken en daar overheen te stappen. In tegendeel. Ik respecteer hun angst. Wanneer je iemand pusht, dan zal diegene verstijven en verstarren. Het paard voelt dat, waardoor de problemen alleen maar groter worden. Ik kies er liever voor om mensen stukje bij beetje meer vertrouwen te geven. Eén meisje bijvoorbeeld begeleid ik aan de longeerlijn. Ik laat haar rustig stappen, zodat ze kan voelen wat het paard onder haar doet. Vervolgens laat ik haar een beetje sturen, zodat ze kan voelen wanneer en waar ze welke hulpen moet geven. Hierdoor ontwikkelt ze haar rijgevoel. Ze kan zich volledig focussen op zichzelf, aangezien haar paard aan een longeerlijn loopt. Pas als zij er klaar voor is, mag ze los rijden. Dat moment komt vaak sneller dan je denkt.”
 
Houding
"Ongeacht welke discipline je rijdt, je houding, zit en balans moeten goed zijn”, aldus Alice. "Helaas zie ik nog veel te veel ruiters in een stoelzit op hun paard zitten, met hun benen naar voren. Of ruiters die rijden met te lange stijgbeugels, waardoor zij continu op hun tenen moeten gaan staan. Dit ziet er weliswaar mooi uit, maar je hindert hiermee wel je paard.” Wanneer ruiters voor het eerst bij Alice komen, wordt hun houding dan ook altijd aangepakt. "Ik laat hen hiervoor altijd halthouden. Ik plaats mijn handen onder de bal van de ruitervoet en probeer vervolgens vanuit mijn knieën het been te laten veren. In de meeste gevallen is hier bijna geen beweging in te krijgen. Vervolgens leg ik het been door middel van een heuprelease op de goede plaats om vervolgens de voet correct in de beugel te plaatsen, waarna ik de oefening herhaal. Wat de goede plaats is, verschilt per ruiter. Maar vast staat dat het oor, de schouder, de heup en de enkel van de ruiter in een mooie, rechte lijn ten opzichte van elkaar gepositioneerd moeten zijn. Heel veel mensen rijden met een te holle rug, waardoor zij hun spieren veel te veel aanspannen. Hierdoor kun je niet ontspannen meebewegen met de beweging van je paard.” Wanneer de houding van de ruiter klopt, zie je volgens Alice dat het been ineens mooi scharniert bij de heup van de ruiter en dat het onderbeen stiller ligt, terwijl de ruiter mooi rechtop blijft zitten.

Is de houding goed? Dan volgen de oefeningen. "Ik begin vaak rustig in stap op de cirkel”, vertelt Alice. "Dan laat ik de ruiter de heup van het paard eruit drukken, zodat het binnenachterbeen onder de massa komt. Eigenlijk strech je dan de bilspieren van je paard. In het begin merk je dat je paard deze oefening lastig vindt. Daarom help ik altijd mee vanaf de grond, door het paard met mijn hand zachtjes te begeleiden. Wanneer de oefening goed gaat, kun je de cirkel steeds kleiner maken. Zowel linksom als rechtsom.”

Alice geeft aan ook graag met balkjes te werken. "Wat je bijvoorbeeld kunt doen, is verspreid door de bak dubbele balkjes leggen. Vervolgens kun je in draf iedere keer door een ‘poortje’ rijden. Maar wat je ook kunt doen, is niet door de balkjes rijden, maar eroverheen”, vertelt ze. "Wat ikzelf een fijne oefening vind, is om op de AC-lijn balken neer te leggen, waar je paard voorwaarts-zijwaarts overheen moet. Je paard wordt hierdoor bewust van het feit dat hij vier benen heeft. Heel veel paarden weten dat namelijk niet. Doordat je voorwaarts-zijwaarts over de balken slalomt, wordt je paard gedwongen om zijn vier benen los van elkaar op te tillen. Deze oefening is een combinatie-oefening tussen de timing van de ruiter en de beenzetting van het paard. Dat kan tot hele mooie resultaten leiden.”‘Ik ben niet iemand die haar leerlingen pusht om de grenzen op te zoeken en daar overheen te stappen. In tegendeel. Ik respecteer hun angst. Wanneer je iemand pusht, dan zal diegene verstijven en verstarren. Het paard voelt dat, waardoor de problemen alleen maar groter worden.’‘Doordat ik ben gestart met westernrijden, ben ik ook beter dressuur gaan rijden. Ik heb namelijk geleerd om veel meer met mijn houding en zit te doen. Een winst voor mijn dressuur.’