Fresh Bloemen & Planten Tuinontwerp Beet Duiken Rovers Karper Mama Wetenschap in beeld Historia GoodFood Hart voor dieren

 

In shock

Het is al even geleden dat we voor het laatst iets van ons lieten horen. Ik ging eind zomer op vakantie en Kiya moest herstellen van de spierbevangenheid, dus was het plan om haar daarna weer op te pakken. Maar ik was onzeker over Kiya’s hartruis waar de dierenarts me vorige keer met nadruk nog eens op had gewezen. Daarom maakte ik een afspraak in Utrecht, zodat met behulp van een hartecho bepaald kon worden hoeveel last ze hiervan heeft. Jammer genoeg moesten we de afspraak annuleren, omdat Kiya die dag met geen mogelijkheid de trailer in ging. Teleurgesteld ging ik naar huis, ten eerste omdat ze zo protesteerde maar vooral omdat ik ernaar had uitgekeken om meer duidelijk te krijgen.

Een paar uur later belde de staleigenaresse op dat Kiya haar linker achterbeen niet wilde belasten, maar er was niks dik of warm en op de verharde weg liep ze goed. ‘Misschien iets verdraaid, ze heeft ook zo gek gedaan met trailerladen’ was ons idee. Helaas verslechterde Kiya de volgende dag heel snel: ze kon plots amper lopen, ze stond te trillen, ademde wel 85 keer per minuut, haar slijmvliezen waren bleek en ze was helemaal apathisch. Toen de dierenarts er was, kwam er boven haar hoef bloed en pus naar buiten en bleek ze ook koorts te hebben. Ze kreeg een pijnstiller en antibiotica ingespoten omdat het vermoeden was dat ze een hoefzweer had die naar buiten was gebroken.

Gelukkig ging het ’s avonds al iets beter en de volgende ochtend vroeg kreeg ik een berichtje dat ze normaal ademde, haar been belaste en lekker stond te eten. Wat een opluchting! De dierenarts is nog twee dagen geweest voor pijnstilling en antibiotica en Kiya kreeg vochtafdrijvers om het inmiddels gezwollen been weer dun te krijgen. Het was ongelooflijk maar alles sloeg heel snel aan, het was bijna niet voor te stellen dat het even kantje boord is geweest. In de hoef is niets gevonden, misschien omdat de druk er af was, maar het blijft gissen; wilde ze de trailer niet op vanwege pijn, heeft ze zich toen bezeerd of is het stom toeval dat dit die dag gebeurde?

De dierenarts denkt in ieder geval dat Kiya’s PPID niet voldoende onder controle is en dat ze daarom zo heftig reageerde dat ze bijna in shock is geraakt. Haar medicatie wordt daarom verhoogd en ik hoop dat dit voor verbetering zorgt, we zijn de afgelopen tijd allebei genoeg geschrokken...

 

 


 

Stapje voor stapje

Twee weken geleden was ik aan het rijden in de bak. Het ging fijn, maar Kiya wilde erg op haar eigen manier lopen en ik probeerde haar paar minuten iets meer ‘bij elkaar’ te rijden. Dat ging prima, tot ze opeens zwaar begon te ademen. Toen ik ging stappen begon ze over haar lijf te trillen en werd ze erg traag, tot het punt dat ze bijna wilde gaan liggen. Ik schrok me een ongeluk!
Nadat ik was afgestapt viel me op dat ze met opgetrokken buik stond en vooral bij haar flanken trilde. Ik dacht aan koliek dus zadelde af en ging een stuk stappen. Kiya liep traag maar gewillig mee en probeerde ondertussen ook her en der een hap gras mee te pakken. Het zware ademen en trillen was weg. Zou dit wel koliek zijn?
Terug bij stal toen Kiya over de drempel moest stappen, zakte ze door haar achterhand. Direct belde ik de dierenarts. Wat zijn 20 minuten wachten dan opeens lang! In de tussentijd had Kiya gemest en geplast en stond ze er rustig bij, alleen als ik haar een stukje liet lopen leek ze wel dronken. Na onderzoek van de dierenarts volgde het oordeel: ‘Spierbevangen’. Kiya kreeg een pijnstiller en er werd bloed afgenomen. Bij de uitslag de volgende dag was er geen twijfel mogelijk want de spierwaardes waren ontzettend verhoogd.
Kiya heeft 8 dagen op rust gestaan in haar stal met uitloopje. Als ik in de ochtend kwam zag ik de eerste dagen ook duidelijk dat ze pijn had, haar lichaam was zo verstijfd, ze bewoog zo min mogelijk en ze stond er met een zuinig mondje bij. Gelukkig heeft ze deze hele periode pijnstillers gekregen. Toen ze voor het eerst weer los in de grote bak mocht was ze zo blij, ze heeft wel 4 keer in 5 minuten liggen rollen. Inmiddels staat ze weer lekker de hele dag buiten en konden we stoppen met de pijnstillers.
Vanwege de PPID krijgt ze al aangepast voer met weinig suikers en zetmeel, ze gaat maar een paar uurtjes per dag op het gras en ik heb qua training niet veel anders gedaan dan normaal. Waarom Kiya spierbevangen is geraakt is moeilijk te zeggen, mogelijk speelt de PPID een rol. Daarbij hoorde de dierenarts haar hartruis heel duidelijk en gaf aan dat ze zich hier serieus zorgen om maakt. Kan haar hart wel voldoende zuurstof leveren?
Om te weten of en in hoeverre Kiya last van die hartruis heeft zal er verder onderzoek gedaan moeten worden. Maar dat is iets voor later want eerst moet ze herstellen van de spierbevangenheid. Vanavond zijn we begonnen met wandelen, we zullen samen heel wat afstappen komende tijd. Ik wacht af waar het ons zal brengen.

 

 

 

 


 

Oefening baart kunst

Officiële wedstrijden starten was niet mijn doel toen ik Kiya kocht, maar we hebben wel aan meerdere onderlinge wedstrijden in de omgeving meegedaan. Naast een goede oefening was dit ook vaak een gezellige dag weg samen met stalgenoten. Het rijden ging steeds beter en met verloop van tijd veranderden mijn doelen met Kiya; de wens kwam om te kijken hoever we konden komen als we officieel zouden starten. Op onze vorige stal stonden we 10 minuten stappen vanaf de manege waar we iedere maand mee konden doen aan de impulsrubriek tijdens officiële wedstrijden. De gereden B proef werd beoordeeld door een KNHS jury, maar je hoefde geen startkaart te hebben. Een ideale manier om aan het wedstijd rijden te proeven en te ontdekken waar je staat qua niveau.

Op onze nieuwe stal hebben we meerdere maneges en rijverenigingen in de buurt en ik had me ingeschreven voor een onderlinge wedstrijd 25 minuten rijden vanaf stal. Als oefening ging ik een dag van tevoren daar rijden. Kiya was in de inrijbak erg braaf, maar dit veranderde helaas toen we in de grote bak kwam. Ze zag koeien in de wei achter de bak staan, werd gespannen en begon te rennen. Gelukkig konden we uiteindelijk de rust meer terugvinden en heb ik er nog lekker kunnen rijden.

De dag erop gingen we, uitgedost in wedstrijdtenue, op pad en mijn stalgenootje fietste gezellig mee. Mijn bijrijdster en een vriendin kwamen ook kijken, dus met de support zat het wel goed! Met inrijden was Kiya weer erg braaf en gelukkig was ze in de grote bak ook rustiger dan de dag ervoor, al bleven we spanning houden. Redelijk tevreden, maar met het idee dat we beter kunnen terug naar huis. De maand erop had ik ons weer aangemeld voor de onderlinge proeven en nu deed ook mijn bijrijdster mee. Minder spanning en we gingen allemaal met een goed gevoel naar huis, al valt er nog genoeg te oefenen. Thuis gaat Kiya zo fijn, dat moeten we op wedstrijd toch ook voor elkaar kunnen krijgen!

De grootste uitdaging is voor mijzelf om op ander terrein in een setting met meer indrukken niet te afwachtend te zijn, maar er meer aan te blijven rijden. Als oefening zullen we dus zeker blijven meedoen aan dit soort activiteiten, maar is het plan ook om vaker om ander terrein te rijden. Oefening baart immers kunst…

 

 


Bewust trainen

Deze maand heb ik Kiya alweer 10 jaar, wat is dat snel gegaan! We hebben veel meegemaakt en er zijn een hoop momenten waar ik met veel plezier aan terugdenk. Het rijden ging echter altijd met pieken en dalen. Soms omdat ik het druk had met studie en werk, maar ook wel eens omdat ik het niet ging zoals ik hoopte.
Toen mijn zoektocht begon wilde ik een paard dat in ieder geval een goede basis had. Ik kwam vervolgens thuis met een merrie die weinig ervaring had onder het zadel en al lange tijd stil stond. Kiya was ontzettend eigenwijs en ik vond het daarnaast vaak zielig dat ze me niet begreep. Ik weet intussen dat Kiya vooral heel erg slim is en soms liever lui dan moe. Het rijden was een uitdaging, maar samen leerden we steeds meer. Een perfecte volte in galop of de eerste keer alleen op buitenrit voelden als kleine overwinningen.
Met stalgenootjes vond ik een fijne instructrice en we begonnen regelmatig te lessen. Maar wat was dit confronterend! Na ruim 20 jaar ervaring voelde ik me opeens een beginner. Vragen als ‘Je drijft als welk been naar voren gaat?’ en ‘Wanneer rem je?’ dwongen me om na te denken wat je nu precies doet, en waarom. We verdachten onze instructrice ervan strikvragen te stellen! Maar terug naar de basis heeft geholpen om bewuster te rijden; wat voel je, wat wil je en hoe kom je daar? Reed je vroeger als manegeruiter de figuren omdat dat nu eenmaal gevraagd werd, begon ik nu steeds meer in te zien welk doel iedere oefening had in het verbeteren van je paard. Door bewust te rijden en daarbij doelen te stellen raakte ik steeds gemotiveerder en inmiddels les ik de afgelopen 2 jaar trouw.
Het samenwerken met Kiya is iets wat ik het allerleukste vind aan het rijden. Of dat nu op basisniveau in de bak is, aan de hand of op buitenrit, het gevoel dat je samen iets hebt bereikt maakt dat het me na al die tijd nog steeds niet gaat vervelen. Er valt nog genoeg te leren maar op het moment gaat het rijden erg goed.
Kiya heeft een nieuwe frontriem, m’n tuig is gepoetst, de wedstrijdoutfit ligt klaar, de proeven geprint. Nog een paar dagen oefenen en dan hebben we een onderlinge wedstrijd. Weer een stapje dichterbij mijn doel om officieel te starten, ik ben benieuwd!

 

  


 

 

1 jaar PPID diagnose

De laatste jaren moest ik meer moeite doen om Kiya op gewicht te houden. Eerst dacht ik dat het erbij hoorde omdat ze ouder werd, dus het voerbeleid werd aangepast. Ondanks dat viel ze begin 2015 snel en veel af, en uit bloedonderzoek kwam dat ze PPID (Ziekte van Cushing) heeft. Bij paarden met PPID is de hypofyse, een klier onder de hersenen, overactief. Dit geeft een verstoorde hormoonhuishouding, maar de gezwollen hypofyse kan ook verhoogde druk op de hersenen geven. 

Ik voelde me na de diagnose eerst ontzettend rot, maar veel dingen vielen naast het afvallen op hun plek: het vele drinken en plassen, het minder goed verharen en het aanmaken van een langere wintervacht, het spierverlies, verminderde energie, de geïrriteerde ogen en periodes van mok, die ook op haar neus zat. 

Gelukkig is PPID in de meeste gevallen goed te behandelen. Kiya krijgt nu iedere dag een halve Prascend tablet die de verhoogde afgifte van hormonen onder controle houdt. Haar voer is ook aangepast: ze krijgt een stuk minder suikers en zetmeel binnen. Dit is belangrijk omdat PPID de kans op hoefbevangenheid vergroot. Al snel merkte ik verandering, want Kiya kwam flink aan en de weerstandkwaaltjes zijn verdwenen.

Het mooie weer komt eraan en dit betekent niet alleen lekkere buitenritjes maar ook veel poetswerk, want het verharen is begonnen. Afgelopen winter heeft Kiya een flinke vacht aangemaakt, maar gelukkig komt ze daar dit voorjaar goed doorheen. Na weken flink borstelen en een middagje lange haren bijwerken lijkt ze direct een stuk jonger.

Ik merk ook dat Kiya steeds meer haar brutale en energieke zelf is geworden sinds we de PPID aan het behandelen zijn. Het rijden gaat erg goed, ze begint weer spieren op te bouwen waar die eerder verdwenen waren. En het is heerlijk dat we op een plek staan waar we zo makkelijk het bos of de duinen in kunnen. Met een vriendin die een paard in de buurt heeft staan zijn we naar het strand gereden en dat was echt genieten!

Eerder voelde ik me wel eens schuldig dat ik niet eerder op PPID had laten testen. Maar totdat ze begon af te vallen waren de andere klachten vooral ‘kleine dingetjes’. Het belangrijkste is dat het nu erg goed met Kiya gaat!

Meer informatie over PPID met onder andere een duidelijk filmpje kun je vinden op www.ppidbijpaarden.nl

  

 


 

Doelen stellen

Na de eerste schrik van Kiya’s PPID-diagnose ben ik gaan nadenken over de doelen die ik nog graag met haar zou willen halen. Het stellen van doelen is iets wat sowieso helpt om gemotiveerd te blijven, ik vind het fijn om ergens naar toe te werken. Met Kerst trakteerde ik mezelf daarom op een mooi logboek om onze voortgang in bij te houden.
Wedstrijden starten was niet mijn ambitie toen ik Kiya kocht, maar soms ging het kriebelen om te kijken hoe ver we konden komen. En toen even onduidelijk was of en hoeveel Kiya nog belast kon worden, vond ik het opeens heel jammer als we nooit hadden gekeken wat we als combinatie zouden kunnen behalen. Grappig hoe je ideeën kunnen veranderen, het officieel starten is nu een belangrijk doel geworden!

Het volgen van les is altijd een mooie motivatie geweest om te trainen en als stok achter de deur heb ik bij mijn instructrice aangegeven dat ik naar een startkaart toe wil werken. Ik leste al ongeveer een jaar bij een hele fijne instructrice en nu zijn we nog gerichter gaan werken aan bepaalde ‘voorwaarden’ om mijn doel te behalen.
De eerste focus lag op de verbinding, aanleuning en tempocontrole als basis voor nageeflijkheid. Kiya zoekt steeds meer mijn hand op, al vind ze het nog moeilijk om deze altijd te volgen. Het halsstrekken met verbinding is daarom iets dat ik vaak probeer mee te nemen tijdens het rijden.

Op het moment zijn we vooral bezig met het constanter krijgen van de nageeflijkheid en lengtebuiging. Dat betekent een hoop oefeningen waarbij ik de achterhand moet ‘plaatsen’, bijvoorbeeld door zijwaarts over een rechte lijn te wijken, of spiraalsgewijs een volte openen en sluiten.

Mijn belangrijkste doel is natuurlijk de PPID van Kiya onder controle houden en nog heel veel van haar te genieten. En nu we in zo’n mooie omgeving staan om buiten te rijden, wil ik graag een keer een dagtocht met haar maken. Het lijkt me heerlijk een hele dag samen op pad te gaan en alleen de natuur en rust om je heen te hebben. Ook zou ik graag nog een keer meedoen aan een stamboekrubriek onder het zadel.
Mijn doelen zijn divers maar ik denk dat regelmatig en afwisselend bezig zijn helpt bij het behalen van deze doelen. De weg er naar toe is in ieder geval al ontzettend leuk!

 

 

  

 


 

 


Genieten

Volgens mij heeft iedereen wel eens een dipje; het rijden gaat niet zoals je hoopt, je bent druk en moe of de donkere winteravonden lijken oneindig. Ik heb ook wel eens geen zin om naar Kiya te gaan, maar eenmaal op stal is het toch altijd fijn. Soms gaat het rijden ontzettend lekker terwijl ik dit helemaal niet verwacht had. En als je echt even geen zin hebt, dan is een tijdje wat minder of niet rijden ook geen ramp; er zijn genoeg andere manieren om van je paard te genieten. Voor je het weet ben je dan zomaar uit je dipje!

Eind 2013 had ik echter geen dipje maar een DIP. Begin van het jaar moesten we verhuizen van de stal waar we jaren heel leuk hadden gestaan. Niet omdat we het niet meer naar onze zin hadden, maar omdat de boerderij verkocht werd. Op de nieuwe stal stonden de paarden zomers 24/7 buiten en dat was heerlijk. Helaas stond Kiya na de zomer veel op stal en ik voelde me hier erg schuldig over. Daarbij ging ik het steeds meer als een verplichting voelen om naar haar toe te gaan, iets waar ik het ook erg moeilijk mee had. Waarom kon ik niet meer van mijn paard genieten?

Je paard verhuizen doe je niet zomaar, maar ik heb toen toch de beslissing genomen om weer naar een andere stal te vertrekken. Dit bleek gelukkig een goede keuze; Kiya kwam veel buiten in een groep en na vier maanden niet rijden waren we weer lekker aan de slag. De gedachte dat ik daarvoor, hoe kort ook, nadacht om met paarden te stoppen leek nu ver weg en ik had het plezier weer helemaal terug gevonden.

In januari 2014 hoorde de dierenarts een lichte hartruis. In april 2015 kwam daar de diagnose PPID (Ziekte van Cushing) bovenop. Deze berichten gaven in de eerste instantie onzekerheid, maar daarna ook het besef dat we nog lang niet ‘klaar’ zijn. Dit gaf een stimulans om te bedenken welke doelen ik samen nog wilde halen. Maar vooral dat ik nog heel lang van Kiya wil genieten.

Inmiddels staan we op een plek die beter bij Kiya’s PPID-diagnose past en gelukkig gaat het ontzettend goed met haar. Volgende keer vertel ik meer over de doelen die ik nog zou willen halen, maar genieten doen we zeker!